Uraz akustyczny to uszkodzenie struktur ucha wewnętrznego, do którego dochodzi po kontakcie ze zbyt głośnym dźwiękiem. Może być on skutkiem jednego bardzo głośnego zdarzenia (na przykład wybuchu, strzału lub huku), ale może też rozwijać się stopniowo, gdy przez długi czas przebywamy w hałasie. Ważne jest, by jak najszybciej rozpoznać objawy urazu akustycznego ucha i podjąć odpowiednie kroki w celu ochrony słuchu.
Uraz akustyczny – czym jest i jakie są jego przyczyny?
Dźwięki o wysokim natężeniu mogą uszkodzić komórki słuchowe w uchu wewnętrznym, co prowadzi do urazu akustycznego. Tego rodzaju zaburzenia mogą mieć charakter nagły, ale także rozwijać się stopniowo.
Do możliwych przyczyn urazu akustycznego należą między innymi:
- nagły, bardzo silny hałas (np. wybuch, huk, strzał lub alarm),
- praca przy głośnych maszynach,
- częste przebywanie na koncertach lub imprezach,
- słuchanie muzyki przez słuchawki przy wysokiej głośności,
- brak ochronników słuchu w hałaśliwym otoczeniu.
Ostry i przewlekły uraz akustyczny
W praktyce najczęściej mówi się o dwóch postaciach tego problemu – ostrym urazie akustycznym oraz przewlekłym urazie akustycznym.
Ostry uraz akustyczny to uszkodzenie, które:
- pojawia się nagle,
- prowadzi do uszkodzenia struktur ucha wewnętrznego (komórek rzęsatych) lub pęknięcia błony bębenkowej,
- jest związane z jednorazowym, bardzo głośnym dźwiękiem,
- może powodować natychmiastowe pogorszenie słuchu,
- często towarzyszą mu szumy uszne, nadwrażliwość na dźwięki, ból ucha lub zawroty głowy.
Przewlekły uraz akustyczny jest natomiast rodzajem uszkodzenia, które:
- rozwija się stopniowo i powoli,
- jest skutkiem wielokrotnego lub stałego narażenia na hałas,
- przez długi czas może być trudne do zauważenia,
- często najpierw utrudnia rozumienie mowy w grupie, przy telewizorze lub w hałaśliwym pomieszczeniu.
Uraz akustyczny – objawy
Objawy urazu akustycznego mogą być różnorodne i zależą od rodzaju oraz stopnia uszkodzenia słuchu. Symptomami, które powinny skłonić do wizyty u specjalisty, są między innymi:
- nagłe pogorszenie słuchu – może obejmować trudności w odbieraniu dźwięków lub ich wyraźnym słyszeniu;
- szumy uszne – dzwonienie, brzęczenie lub piszczenie w uszach, które może być uporczywe i wpływać na komfort życia;
- uczucie pełności lub zatkania w uchu – wrażenie, jakby ucho było „zapchane", co może utrudniać codzienne funkcjonowanie;
- trudności w rozumieniu mowy – osoby z uszkodzonym słuchem mogą mieć problem z rozróżnianiem słów, szczególnie w hałaśliwym otoczeniu;
- stopniowe pogorszenie zdolności słyszenia – w przypadkach przewlekłych objawy w początkowych fazach mogą być mało zauważalne, ale z czasem stają się bardziej dokuczliwe;
- zwiększona wrażliwość na głośne dźwięki – osoby z przewlekłym urazem akustycznym mogą odczuwać dyskomfort przy zwykłych, codziennych dźwiękach.
W zależności od nasilenia uszkodzenia objawy mogą być przejściowe albo utrzymywać się dłużej, dlatego każdą wyraźną zmianę słyszenia warto skonsultować ze specjalistą.
Aparaty słuchowe Signia
Zadbaj o prawidłowy słuch z aparatami słuchowymi Signia!
Poznaj aparaty słuchowe Signia
Uraz akustyczny – jak długo utrzymują się objawy?
Nie da się jednoznacznie wskazać okresu, przez jaki mogą utrzymywać się opisane symptomy. Czas trwania objawów urazu akustycznego zależy bowiem między innymi od:
- siły hałasu,
- czasu ekspozycji,
- indywidualnej wrażliwości słuchu,
- tego, czy doszło również do uszkodzenia błony bębenkowej lub innych struktur ucha,
- szybkości zgłoszenia się do specjalisty.
Czy uraz akustyczny mija? W części przypadków dolegliwości mogą się zmniejszyć, zwłaszcza gdy ekspozycja była krótka. Nie można jednak zakładać, że problem ustąpi sam. To dlatego zamiast samodzielnego diagnozowania oraz domowego leczenia urazu akustycznego zaleca się wizytę u specjalisty.
Jak diagnozuje się uraz akustyczny?
Rozpoznanie nie powinno opierać się wyłącznie na odczuciach pacjenta. Specjalista zwykle bierze pod uwagę zarówno opis sytuacji, jak i wyniki badań takie jak audiogram. Uraz akustyczny diagnozuje się więc zwykle wykorzystując metody takie jak:
- wywiad – obejmuje pytania o hałas, czas wystąpienia objawów i choroby towarzyszące;
- badanie ucha – pozwala ocenić przewód słuchowy i błonę bębenkową;
- audiometrię tonalną – sprawdza słyszenie dźwięków o różnych częstotliwościach;
- audiometrię impedancyjną – pozwala ocenić stan i funkcjonowanie ucha środkowego;
- dodatkowe badania – jeśli specjalista uzna je za potrzebne.
Podsumowanie
Uraz akustyczny może mieć charakter nagły lub rozwijać się przez wiele miesięcy czy lat. Najważniejsze jest szybkie rozpoznanie objawów i wykonanie odpowiednich badań słuchu. Jeśli badania wykażą trwały ubytek, specjalista może omówić dalsze postępowanie, w tym zastosowanie rozwiązań wspomagających słyszenie, takich jak odpowiednio dobrane aparaty słuchowe.
Niniejszy materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej ani diagnostycznej. Wszelkie problemy zdrowotne należy konsultować z lekarzem lub protetykiem słuchu.